Taalgevoelig

Door Joseph Jongen
Geplaatst in Taal (1.143x gelezen)
Tags: , ,
4 juni 2011

taal TaalgevoeligMenigeen die Thailand ooit bezocht zal het zijn opgevallen dat namen en zeker plaatsnamen, heel vaak op verschillende manieren worden geschreven. Uiteraard bedoel ik hiermee niet de Thaise, maar de Romeinse schrijfwijze zoals wij die kennen en die in Thailand in de Engelse taal wordt aangegeven.

Gelukkig voor de vakantieganger staan bepaalde aanduidingen, naast de Thaise taal, tegenwoordig steeds vaker in voor de toerist begrijpelijk bewoordingen aangegeven. Dat die vertalingen niet altijd foutloos zijn heeft toch ook een bepaalde charme en een beetje inventiviteit mag van de gemiddelde reiziger wel worden verwacht. Sommige vertalingen hebben zelfs iets aandoenlijks en kunnen inwendig de lachspieren activeren. Een aardige onlangs in Chiang Mai gezien: ‘Food Massage’.

En wat te denken van een tasje, en voor alle eerlijkheid het was van Chinese makelei, voorzien van een keurig metalen plaatje met ondermeer het opschrift: ‘100%  Original Concert’. Het mag als muziek in de oren klinken, maar men zal beslist ‘Concept’ hebben bedoeld. Een van de alleraardigste trof ik op een hotelkamer aan, waar op de spiegel op de badkamer een sticker was bevestigd met de tekst: ‘Please make use of the housemaid’. Daarbij kan ik met de hand op mijn hart bezweren dat het beslist geen derderangs of obscuur onderkomen was, maar een respectabel, weliswaar geen groots internationaal hotel.

Thais spreken

De genoemde voorbeelden zijn echt niet denigrerend bedoeld, want zelf heb ik in de Thaise taal de plank al heel wat keren behoorlijk misgeslagen. Nadat ik mijn eerste Thaise lessen had gevolgd wilde ik die uiteraard snel in praktijk brengen. Bij mijn eerste poging om in het Thais te vragen waar het toilet (hong nam) was, vroeg ik letterlijk waar ik kon douchen (ab nam). Nadat het betreffende dienstertje mij vol onbegrip aankeek kon ik mijn fout gelukkig snel herstellen.

En wat te denken van die bepaalde gelegenheid, die ik vaak bezocht en waar Khun Surasak achter de piano de zangeressen begeleidde. We kenden elkaar redelijk en telkens als hij mij zag en even pauzeerde kwam Surasak naar mij toe om met de bekende ‘Wai’ mij te begroeten. Grammaticaal mag de Thaise taal wellicht niet zo moeilijk zijn, maar qua uitspraak breekt het toch velen de nek. En als beginner wil je toch heel wat woordjes leren en in je geheugen prenten.

Khun Surasak zal niet geweten hebben wat hem overkwam toen ik hem eveneens met een ‘Wai’ begroette en zijn groet beantwoordde met: “Sawasdee kap Khun Torasap ( Mijnheer Telefoon). En wat te denken van die keer dat ik op een Thaise bruiloft was uitgenodigd en de vader van de bruid mij vroeg of ik het gezellig vond. Mijn antwoord luidde; “sunak mak mak”, oftewel “er zijn heel veel honden”. In dit geval verwisselde ik de woorden ‘sunak’ (hond) met ‘sanuk’ (plezier).

Nooit meer zal ik meesmuilend of lachwekkend oordelen over vertalingen, want het aantal malen dat men getracht heeft mij het verschil in uitspraak tussen rijst, het getal negen, de kleur wit en kom binnen, uit te leggen is niet te beschrijven. De Thais moeten een intelligent volk zijn, zeker als je daarbij nog de schrijfwijze in ogenschouw neemt. Westerlingen leren dat nooit!


Related posts:

  1. Thaise wijsheden
  2. De zonnebloemen van Mae Hong Son
  3. Engels leren op z’n Thais

16 reacties op “Taalgevoelig”

  1. Robert zegt op

    Weinigen realiseren het, maar in ‘westerse’ talen kan 1 woord in een andere toon ook een heel andere betekeins hebben: vergelijk de uitspraak van ja? ja! jaaa…

    Respectievelijk
    -echt waar/weet je dat zeker?
    -Jazeker
    -Ik geloof er geen bal van

    Reageer

    ThailandGanger antwoordt op oktober 23rd, 2010 om 11:44

    Weinigen realiseren zich dit? Alsof we allemaal onnozel zijn?

    Kom op zeg we realiseren ons dat best. Onze taal stikt van de woorden met dubbele betekenis zonder überhaupt een extra klemtoon. Denk aan simpele woordjes als weer, weg, kom, prijs, lijken etc etc. Hierbij hoor je net zoals de thaise woorden geen verschil. Het is het zinsverband wat de betekenis bepaalt.

    Maar in Thailand horen zij wel verschil waar wij denken het om één woord gaat. Wij kunnen het alleen maar zien als ze het opschrijven, ware het niet dat het verdomde lastig is om te lezen. Juist in dat land bepaalt de toonhoogte en toonlengte de betekenis van het woord. Waar het bij ons het zinsverband is. En juist in Thailand voel ik me onnozel als ik weer eens denk het te begrijpen en er weer naast zit en iedereen gierend van het lachen in elkaar zakt. Ze hebben zelfs woorden die door de toonlengte en hoogte voor ons hetzelfde klinken maar elkaars tegengestelde zijn. Denk maar eens aan jij bent mooi en jij bent slecht in het thais. Fonetisch “Soewai” Maar owee als je de klemtoon anders legt.

    Kortom: ik kan je mening niet delen.

    Reageer

    hans antwoordt op juni 5th, 2011 om 07:26

    Kan er zo nog wel meer bedenken arm, bank etc.

    Maar sprak eergisteren een tourist police man in opleiding.

    Hij was bij mij voor het huis soep aan het eten en een biertje drinken. Aangezien dat het altijd wel handig is om dat soort contacten te krijgen kwam k met hem aan de babbel, of te wel mijn vriendin mocht het vertalen omdat ie nog niet eens tot tien kon tellen in het engels,. en mijn thai is ook niet je van het.

    Heb hem aangeboden, kom morgen maar is langs leren we jouw engels.

    Dat vond ie uiteraard een bijzonder goed idee en hij liet zijn cursusboek alvast achter.

    Heb dat boek is doorgelezen. Er staan “engelse”woorden” in waar ik nog nooit van had gehoord. kon ze ook niet terug vinden in het engelse woordenboek. gaat echt helemaal nergens over.

    Zolang dat onderwijs zo knudde is kan het ook nooit wat worden met dat engels van die thai.

    Sprak vorig jaar een amerikaan en vroeg hem om duidelijker engels te spreken, kon er bijna geen bal van verstaan. Bleek dat ie engels les gaf in thailand aan zo een 1000 leerlingen op een school voor 20 uur per week. Dus elk uur 50 leerlingen die dan per week een uur engelse les krijgen.

    Dat boek van die politieman breng ik hem vandaag maar is terug omdat ie niet is komen opdagen. Me vriendin vermoed dat ie te dronken was toen hij die afspraak maakte en daardoor vergeten. hoewel hij s avonds wel met de motor naar huis reed.

    Yep de slogan ämazing thailand” is bijna elke dag wel van toepassing

    Reageer

  2. bkkhier zegt op

    vooral de 2e fase is gevaarlijk: dan denk je dat je inmiddels wat kent-en dan blijken vrijwel al die woorden nog eens -met andere toon of niet-20 andere betekenissen te hebben. Hierboven zijn enkel de nette genoemd-maar er zijn er tientallen waarbij je geheel onbewust vieze (fourletter) woorden uitspreekt (in de oren van de Thai). En maar niet snappen waarom ze nu weer over elkaar heen buitelen…….
    Het helpt wel om wat basic Tinglish (engels zoals de Thai het meest gebruiken) te kennen-dan wordt dat ”no have” (may mee) etc. veel begrijpelijker. You go I= wij gaan samen?

    Reageer

  3. NuchtereKijk zegt op

    @Robert…. Weinig realiseren zich dat 1 woord door klemtoon een andere betekenis heeft?

    Ik denk juist dat velen zich dit realiseren. We zijn niet allemaal onnozel in het westen.

    Bovendien hebben we genoeg woorden die we hetzelfde schrijven en die meerdere betekenissen hebben en bovendien hetzelfde klinken. Denk maar eens aan bijv. weer of kies.

    Je realiseert je dit allemaal des te meer als je naar Thailand bent geweest, want dit land barst van dezelfde woorden die met een hoge, lage, korte of lange toon juist een andere betekenis hebbens. Als je ze schrijft dan zie je het, maar als je ze hoort als westerling dan hoor je bijna geen verschil. Het genoemde voorbeeld van rijst, negen en wit is zo’n voorbeeld waarbij schrijfwijze duidelijker is dan de uitspraak.

    Reageer

  4. NuchtereKijk zegt op

    Correctie

    Het genoemde voorbeeld van rijst, negen en wit is zo’n voorbeeld waarbij schrijfwijze duidelijker is dan de uitspraak.

    Moet zijn

    Het genoemde voorbeeld van rijst, negen, PLAKBAND en wit is zo’n voorbeeld waarbij schrijfwijze duidelijker is dan de uitspraak. Ze klinken namelijk allemaal hetzelfde voor een westerling.

    Reageer

  5. Martin zegt op

    Klopt helemaal de manier van uitspreken is bepalend voor wat je bedoeld. Een leuk voorbeel is Kwee, betekent banaan of F*ck off (sorry redactie). Zeg tegen mijn vrouw altijd, als ik op de markt sta en ga naar een kraampje waar ze bananen verkopen weet die man/vrouw echt wel dat ik bananen wil hebben en ik niet F.O. bedoel. Maar er zijn woorden met een dusdanig moeilijke Thaise uitspraak die door een farang niet uit te spreken zijn. Als mijn vrouw commentaar geeft zeg ik wel eens, probeer jij eerst maar eens U te zeggen. Tot op heden geen Thai gevonden die dat kon uitspreken, het wordt altijd OE.

    Reageer

    Redactie antwoordt op oktober 22nd, 2010 om 12:33

    Er zijn bepaalde klanken die moeilijk zijn. Een Duister heeft moeite met onze ‘G’. Daarom zijn sommige tonen niet te doen voor een farang.

    Reageer

  6. Rien Stam zegt op

    Wat denken jullie dan van het volgende opschrift in de buurt van een W.C

    CLEAN TOILET
    ONLY 5 Baht

    Reageer

  7. Hansy zegt op

    Een voor mij niet uit te spreken taal.

    Een dochtertje van een bekende van me heet Mooj. Het lukt me niet dat goed uit te spreken. Elke keer als ik het uitspreek, horen de Thai daarin niet haar naam, maar het woord “schaamhaar”
    Dus elke keer liggen ze weer dubbel.

    Reageer

    levina antwoordt op juni 4th, 2011 om 23:45

    Hahaha zo heb ik ook een mooie, mijn amerikaanse vriendin (laat haar er nooit achter komen dat ik dit gepost heb) heeft 2 maanden lang de straatnaam verkeerd uitgesproken wanneer ze naar huis ging met een red car, elke keer keken ze haar heel vreemd aan, vooral wanneer ze dan ook nog eens voorin stapte. Ze wees dan op zichzelf en sprak de straatnaam uit. Totdat een vriendelijke man haar duidelijk maakte dat ze.. hoe vertaal ik dit netjes… de straatnaam uitsprak als smelly p.

    Reageer

  8. Henry zegt op

    Vertaalde onlangs een in het Thai geschreven tekst : – rak khon khaang baan – als zijnde : khon chaang baan . Had Khor Kai aangezien voor Chor Chaang en dame moest lachen, dat ik haar Buurman had aangeduid als Elephant Man.
    Blijft moeilijk , dat Thai-schrift en vooral met de letters in moderne typologie.

    Reageer

  9. ThailandGanger zegt op

    Wat denk je van : wie verkoopt kippen eieren” in het thais? Phonetisch ongeveer zo kraj Khaaj Kaj Khaj? Geen farang die dat goed uitspreekt.

    Of Geld (ngun of tang) of het woord slang (ngoe)?

    Reageer

  10. ThailandGanger zegt op

    Ik moet je toch even corrigeren: Het verschil tussen de sneeuw en honde k. is toch echt goed en gemakkelijk te horen.

    Zoals je Hi má schrijft en uitspreek met een korte afgekapte i en a is het sneeuw.
    Echter Hiiie Maa met een lange iii en lange aaaa is de honde k.

    Hima Tok = het sneeuwt.

    Reageer

  11. BramSiam zegt op

    Met enige verbazing lees ik steeds dat geen farang goed Thais zou spreken. Dit is ver bezijden de waarheid. Een Canadese vriend van me werkt in een Thais bedrijf met verder uitsluitend Thaise medewerkers en spreekt de taal vloeiend. Zelf heb ik minder talent, maar via wat cursussen en vriendinnen ben ik toch in staat een vrij behoorlijk gesprek te voeren in het Thais en het is echt niet zo moeilijk om kippeneieren in het Thais te kopen. Voor een Thai is “the rain in Spain falls mainly in the plains’ waarschijnlijk moeilijker. Iets leren kost inspanning, maar als je die doet betaalt het zich ruimschoots terug. Zelfs een hond kan zo’n 30 verschillende bevelen in het Thais (of Nederlands) leren. Als ik het moest hebben van het Engels van de Thais zou de communicatie wel erg armoedig blijven en bovendien doet het pijn aan je oren. Thais is een taal met een relatief geringe woordenschat. Als je je de uitspraak en het schrift eigen maakt kun je jezelf al snel redden, zoals legio Westerlingen die langer in Thailand wonen dat doen..Het is dankbaar want de Thais zijn altijd vriendelijk tegen een Thais sprekende Westerling. Bovendien is het leuk te horen wat ze over je zeggen, als ze denken dat je hen niet verstaat..

    Reageer

  12. Dirk zegt op

    Deze blijven ook altijd leuk om tijdens je vakantie door thais (snel) hard-op te laten voorlezen. Bij voorkeur na enig alcoholgebruik. :-)

    http://www.thai-language.com/id/589866

    Reageer


Laat een reactie achter