Songkran en de geneugten van het boeddhisme
Songkran, oftewel het waterballet waarmee de Thais hun nieuwjaar vieren, werpt zijn schaduwen vooruit. Het mag nog lang geen 13 april zijn, mijn familie staat al enkele weken op tilt. De oorzaak: kleinzielig gezeur over namen in de zgn. geldboom.
Dat kwam zo. Jo, de zwager van mijn geliefde wierp zich dit jaar op als organisator van een collecte voor uitbouw van een van de drie tempels in een dorpje bij Kalasin (Isaan). Zijn en mijn echtgenote zijn daar geboren en het grootste deel van hun familie woont er nog. Ik had de man nog nooit op uitingen van devoot Boeddhisme en genegenheid voor de familie kunnen betrappen, maar zijn inzet en organisatietalent waren er niet minder om. Vrouwlief kocht enveloppen en gaf die met een door de tempel opgestuurd stempel officieel aanzien.
Naamlijst
Jo had inmiddels eigenhandig een lange lijst namen van kennissen, vrienden, familie en buren uit de computer geranseld. Die werd door echtgenote gekopieerd en in de enveloppen gestopt. Zij wierp zich ook op als motosai-koerier om die enveloppen in woonplaats Sattahip en wijde omgeving te bezorgen bij de mensen van de naamlijst.
Het ging fout toen een nichtje bij haar familienaam ook die van haar dochtertje invulde met toevoeging van de naam van de biologische vader, een buitenlander. Jo, onderofficier bij de landmacht, vond dat niet kunnen. Families hebben één naam en nicht kon haar dochtertje onder de eigen achternaam bijschrijven of haar als individueel persoon vermelden met de buitenlandse naam.
Conflict
Nicht ontstak in grote woede en stelde dat zij en haar dochtertje als familie op de lijst wilden met de volledige naam van de dochter. Dit conflict laaide hoog op. Via koortsachtig telefonisch overleg werden hele volksstammen erbij betrokken. Mijn echtgenote had dagwerk aan het blussen van familiebranden. Er werd over niets anders meer gepraat dan ‘Probleem Achternaam’.
Jo verwijderde daarop nicht en haar dochtertje van de lijst. Vervolgens keerde hij terug naar zijn legerplaats in het bomgevaarlijke Pattani, waar hij zich uit liefde voor familie en de toeslag op zijn salaris vrijwillig had laten overplaatsen. Zijn zachtaardige echtgenote maakte van dat vertrek gebruik door bij wijze van compromis de naam van haar nicht, maar niet die van het dochtertje, weer op de lijst te zetten. Ik sta daar trouwens ook op, maar mijn geliefde camoufleerde het ‘probleem’ door mijn achternaam in een Thaise te veranderen. Die van haar uiteraard.
Pietluttig
De motieven van het pietluttige gedrag van Jo laten zich raden. In elk geval speelde een grote rol dat met de viering van Songkran in het dorp de enveloppen onder toeziend oog van de bewoners geopend worden. Vervolgens worden naamlijst (waarop ook de geschonken bedragen bij de namen staan vermeld) en de bankbiljetten voor iedereen zichtbaar opgehangen in een geldboom ‘Sattahip’ en te samen met andere opgetuigde geldbomen met muziek en dans in processie naar de gelukkige tempel gebracht.
Hoe dat straks moet met geldboom Sattahip is nog in nevelen gehuld. Bij absentie van Jo heerst een stilzwijgend akkoord om het er even niet meer over te hebben. Morgen zien we wel weer verder.
Advies
Natuurlijk is mij om een oordeel gevraagd. De familie weet dat ik een ongelovige Thomas ben en ging voor een ‘onpartijdig’ advies. Om dat te verklaren een uitstapje. Als ongelovige Thomas beschouw ik alles wat gelooft in wat niet rationeel verklaard kan worden en instituten als kerken en tempels rond een mythisch Opperwezen bouwt als religieuze stroming. Het Boeddhisme mag een eigen uniek karakter hebben, een levenswijze worden genoemd, zich (sympathiek!) niet afzetten tegen andersdenkenden, maar wijkt volgens mij niet essentieel af van andere godsdiensten.
Uiteraard respecteer ik de heersende overtuiging in het land waar ik te gast ben. Maar tegen u beste lezer, wil ik best toegeven dat ik me behoorlijk kan ergeren aan het feit dat de ‘professionele’ beoefenaren van deze ‘levenswijze’ zich laten onderhouden door de samenleving en behalve geestelijke vorming van hun gelovigen daar maatschappelijk bitter weinig tegenover stellen. Daarover verder niet getreurd. Misschien is het wel zo dat het supermaterialistische Thailand een leefbaar Land of Smiles is door de historische en onverbrekelijke band met het Boeddhisme.
Boompje
Terug van dit uitstapje zal het geen verrassing zijn dat mijn advies de familie teleurstelling bracht en niets oploste. ,,Geef de tempel wat des tempels is, laat alle namen weg en behalve het geld alleen het bordje Sattahip in de boom hangen. En breng de geldboom volgend jaar naar de lagere school. Daar kunnen ze ‘m goed gebruiken voor financiering van extra voorzieningen als bijlessen en goede leermiddelen”.
Ik vrees dat ik volgende Songkran een eigen boompje richting Kalasin moet sturen.
Geen gerelateerde artikelen.




Hans, ik voel volledig met je mee. Wellicht kun je een paar maten optrommelen die toevallig ook zo denken. Even figuurlijk een boom opzetten om wat geld te doneren en met Songkran op een ludieke wijze naar de school brengen. Je bent dan ook van het familie gezeur af en kunt op eigen ‘farang-wijze” Songkran vieren. Als het plan kans van slagen heeft mag je mij noteren als medestander.
Reageer
Hans, ik vind dat idee van Joseph helemaal zo slecht nog niet.
Onze geldboom komt op het balkon te staan. Elke dag/week een beetje water, wie weet…
Reageer
@Joseph en @Cor, ik heb jullie wijze suggesties in de groep gegooid. Er wordt koortsachtig over nagedacht…
Reageer
Hoi,
Ik verblijf aankomend songkran in chiang mai,heeft iemand misschien tips over hoe in birma te komen en hoe lang dit reizen is vanuit chiang mai en wat de kosten daar van zijn?
Groeten en bedankt ik heb overal gezocht op het internet maar kan er weinig info over vinden,vind alleen gouden driekhoek en tempels maar wil het beetje spreiden omdat ik er tog 5 dagen zit. groeten
Reageer
Meneer Baarssen, u had ook ‘geldboom’ in uw reactie moeten zetten, dan was u helemaal ‘on topic’ gweest. U mag u tevens gelukkig prijzen dat u door De Moderator niet publiekelijk op de vingers getikt bent wegens interpunctie- en spelfouten. Daar houdt uw geluk op. Ik kan niet bijdragen aan de oplossing van uw probleem, maar wens u natuurlijk een goede reis naar en prettig verblijf in Birma.
Reageer
Als je vanuit Chiang Mai naar Birma wilt zijn er een paar mogelijkheden.
A. een local bus nemen, kosten ongeveer 90 Baht, duurt lang en is zeer onconfortabel.
B. Een V.I.P. minibus nemen, kosten 500 Baht, verschillende operators bieden dit aan, veilig en confortabel. Reisduur plm 4 uur. Dan heb je 2 uur mogelijkheid om je visum te verlengen in Birma en gaat de reis weer terug weer plm. 4 uur. Meeste van deze busjes vertrekken tegen 7 uur smorgens vanuit diverse oppikpunten in Chiang Mai en je bent dan tegen 17.00 uur terug
Bij de grens links er uit, dan naar Birmazijde gaan (rechts) paspoort inleveren, Je krijgt een Birma IDslip, en visa on arrival kosten wederom 500 Baht. Bij terugkeer naar Thailand aan rechterzijde IDslip inleveren en je krijgt paspoort terug. Thailand weer inkomen aan de linkerzijde van de straat.Wel even nieuwe TMcard invullen. Pas wel op ze kunnen aan de Thaise kant vragen om je geld te laten zien. Bij 15 dagen arrival is dat 10.000 Baht. Bij nieuwe arrival via O non immigrant is dat 20.000 Baht. En moet in cash getoond worden. Hoeft zeker niet altijd maar ze kunnen het vragen.
Denk er ook om dat je bij de Birmese grensovergang slechts 15 dagen toegang tot Thailand krijgt als je geen O non immigrant visum hebt.
Reageer
Leuk verhaal Hans maar reageer eigenlijk meer op je zienswijze op het boeddhisme die ik met je wil delen.
Formeel is het weliswaar dat het boeddhisme niet als een godsdienst/religie wordt beschouwd omdat het o.a geen denkbeeldig opperwezen kent en ook geen ‘heilig boek’ hanteert zoals de bijbel, koran en tora die repectievelijk door het christendom, de islam en het jodendom gepropagandeerd wordt.
Echter het wordt mijn inziens wél uitgeoefend en beleden als zijnde een godsdienst, kijk maar hoe devoot men op de knietjes de rituelen uitvoert met de bijbehorende attributen voor een boeddhabeeld daarbij om dingen vragend zoals vergeving en voorspoed, wensend om een goede gezondheid voor hun naasten en hunzelf zoals mijn vriendin pleegt te zeggen in haar beste Engels ‘ me ask Boeddha for not sick and me ask for many happy’ of zie dat men een wai maakt aan een boeddhabeeld op het werk, school of waar dan ook.
Enfin we zien het dagelijks om ons heen in Thailand.
Vind uiteraard ook dat ze dat moeten blijven doen, zij hebben er vrede mee in hun beleving, niemand heeft er last van en zal ze ook nooit op andere gedachten willen brengen.
Kortom ook ik respecteer hun uiting in het gastland, dat ik er sceptisch over ben is een andere zaak.
Over sceptisch gesproken, mijn Thaise vriendin en haar familie accepteren het zonder enige moeite dat ik een ‘ongelovige Thomas’ ben, zij kunnen het volledig begrijpen dat ik niet opgevoed ben in het boeddhisme doch even goede vrienden en vinden het tevens prachtig dat ik dikwijls met hen meega zonder dat ze me het opdringen wanneer zij naar een tempel gaan om hun rituelen uittevoeren waar ik gezamenlijk met hen dan ook met alle plezier aan meedoe.
Hypocriet mijnerzijds? Welnee, ze vinden het leuk en ik hoor er gewoon bij. Daarbij zeg ik ook tegen ze zonder blikken of blozen dat ik voor hun ten alle tijde gezondheid en voorspoed gevraagd c.q gewenst heb, altijd goed.
Ach de soep moet niet altijd zo heet gegeten worden, heb ze dat altijd al toegewenst en dus wil dat ook gerust wel doen voor een boeddhabeeld.
Het leven kan zo heerlijk eenvoudig zijn, het geloof is niet iets om over te twisten, die andere genoemde godsdiensten mogen daarom aan het boeddhisme een groot voorbeeld nemen.
Reageer
Kan het in veel opzichten met je eens zijn. Ook dat het Boeddhisme op andere godsdiensten voor heeft dat het je in je waarde als individuele mens laat en niet evangeliseert. Maar ‘onschuldig’ in de zin van geen munt slaan uit angstaanjagerij (kwade geesten, de tempel steunen om sneller in het nirvana te komen etc), nee, daarvoor moet er teveel ‘afgekocht’ worden. Meegaan om ‘erbij te horen’ doe ik niet. Ik ben een paar keer naar de tempel geweest en het leverde dezelfde verschijnselen op als vroeger in de zwarte-kousenkerk: een houten kont en stierlijke verveling. Voor de rest draag ik indien gewenst in bescheiden mate een steentje bij en denk: ieder z’n meug. Zo’n Boeddhist ben ik ook wel weer!
Reageer
Heb sowieso altijd mijn bedenkingen wanneer er (veel) geld aan te pas komt bij een godsdienst. Het is niet zozeer dat ik er bij wil horen, zij vinden dát ik er bij hoor en ach als ik iets anders wil is het voor hen om het even.
Die ‘houten kont’ of liever gezegd ‘houten knieen’ valt wel mee, nog geen vijf minuutjes en klaar is Charles.
Reageer
Songkraan heeft niets te maken met het Boeddhisme. Er worden monniken en de tempel bij betrokken maar dat heeft even weinig met het Boeddhisme te maken als het sprenkelen met wijwater door priesters op de tanks, voordat ze ten oorlog trokken, met het Christendom te maken heeft. Niets dus.
Verder vermoed ik dat meningen op dit blog over het Boeddhisme voornamelijk afkomstig zijn van een paar uitspraken van deze en gene en een aantal bezoeken aan een tempel.
Dat is nogal armoedig. Het is alsof een gebrekkig Nederlands sprekende Turk na een aantal jaren in Nederland en na een aantal kerkdiensten te hebben bijgewoond, zijn mening geeft over HET Christendom. Wilders zegt (terecht of ten onrechte) akelige dingen over de Islam maar hij heeft tenminste de Koran een aantal keren doorgelezen en is dus minstens de moeite waard om naar te luisteren.
Het Boeddhisme is wel zeker een religie. Religie komt van het latijn “religiare”, wat aan-binden, samenbinden, wat ons samenbindt, betekent en daar hoeft geen God aan te pas te komen.
Reageer
@Ton, misschien moet je de slechte gewoonte laten varen om mensen die hier iets over Thailand schrijven wat jou niet bevalt weg te zetten als ‘onwetenden’. Je zou in elk geval een verhaal zo kunnen lezen dat je niet leest wat je denkt dat er staat maar wat er staat. Dat Songkran een Boeddhistisch feest is staat nergens, wel dat het de viering van het Thaise nieuwjaar is. Ik schrijf slechts over een fenomeen dat ter gelegenheid van Songkran plaatsgrijpt en niet alleen in het geboortedorp van mijn familie trouwens. Van mij mag je ook, nogal geforceerd trouwens, een religie loskoppelen van de manier waarop die beoefend en/of beleefd wordt. Ik doe dat niet, want ben geen schriftgeleerde en wil me zeker niet in casuistische scherpslijperij over een godsdienst begeven. Komt alleen maar ellende van. In plaats van beargumenteerd de paar opmerkingen die ik over het Boeddhisme zelf schrijf te weerleggen, kom je met een vergelijking met een gebrekkig Nederlands sprekende Turk en een Wilders waard om naar te luisteren. Dat vind ik nou armoedig. Zo sluit ik niet bij voorbaat uit dat jouw Turk wel het luisteren waard is en een veel interessantere visie op het Christendom heeft dan Wilders over de Islam.
Reageer
Je hebt gelijk. Ik reageerde met alle andere commentaren nog woelend in mijn achterhoofd en daarmee deed ik jouw verhaal onrecht aan. Ik zal die slechte gewoonten laten varen, moeilijk voor me, en in het vervolg alleen gedegen en onderbouwd commentaar geven. Ik had af en toe ook wel een positieve opmerking.
En met je laatste zin kan ik het ook eens zijn. Het is niet uit te sluiten. Maar wel onwaarschijnlijk. Ik ben het overigens zelden of nooit met Wilders eens.
En je kunt wel degelijk praktijk en theorie van een religie voor een groot deel ontkoppelen. Dat kan in de journalistiek ook.
Reageer
Om dat laatste zinnetje @Tino heb ik hard moeten lachen. Een bewijs uit het ongeruimde, maar leuk en helemaal waar! Iets serieuzer: het gevolg van die ontkoppeling is wel dat de perceptie van een beroepsgroep door het grote publiek gevormd wordt door de manier waarop indivuele beoefenaren dat beroep in praktijk brengen. En die zelfde manier van perceptie is, niet geheel onterecht, ook van toepassing op religies. The proof of the pudding is in the eating.
Reageer