Wij verwijten – niet geheel onterecht – de Thais vaak, ook op dit blog, dat zij slecht of helemaal geen Engels spreken.

Het beheersen in woord en geschrift van de Engelse taal is voor Thais noodzakelijk om zich in de internationale (zaken)wereld staande te houden. In het algemeen wordt er gepleit voor beter Engels onderwijs in Thailand en daar is weinig tegen in te brengen.

Maar hoe zit het dan met het Engels van ons Nederlanders? Nou, je kunt gerust zeggen, dat die kennis ook abominabel is en “”I do not overdrive” (ik overdrijf niet). Wij hebben de neiging om ons op de borst te kloppen vanwege onze welhaast mythische talenkennis, maar “there knocks no wood from” (daar klopt geen hout van). Talenkennis? Wie spreekt er dan nog een woordje Duits of Frans en ook het Engels is – zoals wij dat vroeger noemden – vaak niet meer dan steenkolenengels.

In mijn zakelijk verleden kon ik engelsprekende landgenoten meteen herkennen aan het slecht vertaalde Nederlands, dat vaak niet beter was dan een automatisch vertaalde Koreaanse gebruiksaanwijzing, over de uitspraak heb ik het dan nog niet eens. “Go your gang” en “I keep you on the high” hoef ik verder niet uit te leggen, net zo min als “make that the cat wise” of “there is nothing on the hand”. Wat dacht je van “I fall with the door in house”, “what makes it out”, “I keep it in the holes” (ik houd het in de gaten).

Ook de Nederlandse expats en bezoekers spreken vaak slecht Engels, dat voor Thais, die toch al moeite hebben met die taal, totaal onbegrijpelijk is. Je zou kunnen zeggen, dat het opleidingsniveau van veel expats laag is, maar dat “cuts no wood” (snijdt geen hout), want ook hoogopgeleide Nederlanders beheersen de Engelse taal slecht.

Rik Smits, een Nederlandse taalkundige, schreef onlangs in de Volkskrant een artikel, waarin hij tegen het gebruik van Engels op universiteiten en hogescholen ageert. “Al decennia koeterwaalsen daar hele collegezalen in onverstaanbaar Dutchglish omdat er mogelijk een buitenlander in de zaal zit (dat mag dan best een Italiaan, Argentijn of Algerijn zijn, daar zijn we ruimhartig in)”. Geen ander land benadeelt de eigen bloem der natie moedwillig zo ernstig. Dat Engels is een handicap omdat studenten, ook als hun Engels zo goed zou zijn als ze zelf denken (quod non), nodeloos moeten meehobbelen in een taal die niet de hunne is. Bovendien is het Engels van het collegegevend personeel doorgaans van het niveau kolenhok”.

Ook onze ministers kunnen er wat van, er is zelfs een boekje over geschreven: “I always get my sin”, waarin fouten staan van Nederlandse ministers in het Engelse taalgebruik.

Nee, “it is me what” met de talenkennis van Nederlanders, ook in Thailand. Ga je een avondje uit in Walking Street hier in Pattaya, bezoekt een A gogo bar met de meisjes hangend aan de chroompaal en “my pig stood stiff in the brook”. Je drinkt wat te veel en “I went nearly over my neck”.

Zo, ik stop er mee, want “it comes my nose out”, met andere woorden, wij hoeven de Thais niet zo veel te verwijten wat de kennis van de Engelse taal betreft.

Ik, geboren in Twente, sprak ook een dialect en hoewel je wel probeerde “netjes” te praten, was het toch altijd duidelijk, dat ik een aparte tongval had. Dat is eigenlijk altijd zo gebleven, want veel later en soms nu nog, kan men mijn Twentse afkomst horen, hoewel ik al tientallen jaren niet meer in Tukkerland woon.

Het verschil tussen twee dialecten of twee talen zit vooral in de klanken, die gebruikt worden om iets te zeggen. Een Tukker gebruikt andere klanken dan bijvoorbeeld een Thai, streekgebonden of landeigen zeggen we dan, maar dat is niet helemaal waar. Ik kom daar op terug.

Het praten gaat de meeste mensen makkelijk af, maar je moet je wel bedenken, dat geen menselijke spierbeweging zo gecompliceerd en zo subtiel is als de tongverplaatsingen die nodig zijn om taalklanken te vormen. De coördinatie van spieren in tong, mondholte, longen en lippen die nodig is om te praten is een ingewikkeld proces.

Ook het omgekeerde — verstaan wat iemand anders tegen je zegt — is bijna te ingewikkeld voor woorden. Het is een wonder, dat je in staat bent zonder er bewust moeite voor te doen te verstaan wat iemand anders tegen je zegt. Hij beweegt zijn mond en er komt een stroom vervormingen in de lucht en jij begrijpt wat hij bedoelt te zeggen.

Hoe moeilijk dat eigenlijk te begrijpen eigenlijk is, wordt duidelijk als je een vreemde taal leert. Er komt dan onvermijdelijk een stadium waarin je vrij veel woorden kent en een geschreven of een langzaam voorgedragen tekst zonder grote problemen kunt volgen. Maar zodra ervaren sprekers van die taal tegen je beginnen te spreken, raak je in de problemen. Ze zeggen misschien alleen maar woorden die je wel kent, maar hun gepraat klinkt als een lange onontwarbare stroom van klanken. U kunt niet eens horen waar het ene woord begint en het andere ophoudt. Het lijkt alsof die buitenlanders alle woorden en zinnen aan elkaar vastplakken.

Spraakklanken maken en begrijpen is op de keper beschouwd een bijna onmenselijke taak. Een verstandig mens zou denken dat niemand het zijn kinderen aan kan doen om ze aan zo’n karwei te laten beginnen. En toch gebeurt dat elke dag. Alle volkeren, alle culturen ter wereld hebben te allen tijde een taal gebruikt en verwachten dat ook hun kinderen op jonge leeftijd die taal leren te verstaan en spreken.

Heel jonge kinderen kunnen de klanken van hun moedertaal herkennen en reproduceren. Zelfs pasgeboren baby’s blijken het verschil te horen tussen hun moedertaal en de klanken van een vreemde taal. Dat hebben ze spelenderwijs geleerd, zonder enig expliciet onderwijs, zonder examens en zonder trainingssessies onder professionele begeleiding. Waaraan mensen ook trauma’s overhouden uit hun jeugd, nooit klaagt iemand over de verschrikkelijke tijd die hij heeft moeten doormaken omdat hij tegen heug en meug zijn moedertaal moest leren van zijn ouders.

Want taal, elke taal, is onbeschrijflijk ingewikkeld niet zo zeer als het om het schrijven en de grammatica gaat, maar vooral om de klanken. Elk dialect of taal is voor volwassen buitenstaanders vaak ongelooflijk moeilijk om te leren: een autochtoon hoort altijd dat je geen echte geboren en getogen ingezetene bent aan de uitspraak. Maar, ik zeg het nog maar eens, een kind leert het systeem juist uiterst gemakkelijk, hoe hard school en ouders er ook tegen ageren.

De verklaring hiervoor, gegeven door de fonologische wetenschap, is dat een baby geboren wordt met een heleboel ideeën in zijn hoofd over hoe zijn moedertaal er mogelijkerwijs zou kunnen uitzien. Het belangrijkste deel van het mechanisme zit eigenlijk al in de jonge hersentjes. Er hoeven alleen nog een paar knopjes in de juiste stand te worden gezet. Dat omzetten van die knopjes kan alleen gemakkelijk gebeuren tot de puberteit, daarna is het voor altijd te laat. Die baby begint al op jonge leeftijd met het zetten van de knopjes. Er zijn zelfs aanwijzingen dat het leren van taal feitelijk al begint in de moederschoot. In ieder geval blijken pasgeboren baby’s al met redelijk succes de klanken van de eigen en die van vreemde talen van elkaar te kunnen onderscheiden. Lang voordat ze beginnen te praten, hebben ze dus al iets over hun moedertaal geleerd.

Ik zei eerder al, dat een taal of dialect vaak specifieke klanken kent, die je van jongsaf aan hebt aangeleerd. Specifiek wil niet zeggen uniek, want het is goed mogelijk, dat klanken uit een taal, ook in een andere taal voorkomen. Er zijn immers honderden, zo niet duizenden talen en dialecten op deze wereld. Een aardig voorbeeld daarvan is mijn familienaam Gringhuis. Een uit de keel geschraapte “gr” aan het begin en de lettercombinatie “ui”. Laat een buitenlander dat maar eens uitspreken en je krijgt de gekste varianten te horen. Toch is een taal, die die klanken wel beheerst, want in o.a. Saudi-Arabië werd mijn naam feilloos uitgesproken. Denk ook nog maar eens aan het woord Scheveningen, ook onuitspreekbaar voor menig buitenlander.

Wij, Nederlandstaligen, hebben ook moeite met bepaalde klanken in vreemde talen. Let maar eens op de simpele uitspraak van de “th” in de Engelse taal. Uitspreken met de tong tegen de tanden, maar meestal komt er een “d” of “s” voor in de plaats. “That” wordt dan “dat” of “sat”. Er zijn veel meer voorbeelden te geven, maar ik wil het over het “spraakgebrek” van Thailand hebben.

Het is natuurlijk geen spraakgebrek, maar Thais kunnen om eerdergenoemde redenen bepaalde klanken van lettercombinaties niet of nauwelijks uitspreken. De “th” en “sh” zijn onmogelijk voor hem, dus wordt een winkel “Theo’s Shoes” in het beste geval “T-O-Choo”. Enig idee wat een Thai bedoelt met “wonn-wor”? De V kent hij niet, dus dat wordt een W, een “l” als laatste letter van een lettergreep kent hij ook niet en wordt dan een “n”. Juist, hij bedoelt inderdaad een Volvo. Neem “Au bon pain” de Amerikaanse broodjeszaak, die je ook in Thailand aantreft. Nu heeft de Amerikaan zelf al moeite met deze Franse naam, maar de Thaise uitspraak komt niet verder dan “Oh-Pong-Beng”.

Iedereen, die met Thaise mensen omgaat, kent de kleine voorbeelden van onmogelijk uit te spreken woorden. House wordt hou, wife wordt wai, five wordt fai, als je witte wijn wilt drinken, vraagt een Thai om een wai wai, enz. Laat een Thai een desks zeggen of nog mooier vegatables, onmogelijk!

Andrew Biggs schreef over dat Thaise spraakgebrek een aardig artikel in de Bangkok Post, waar hij het hoofdzakelijk over een bezoek aan IKEA heeft. In Nederland zeggen wij “iekeeja”, een Engelsman zegt “aikieja” en een Zweed – het oorsprongsland van IKEA – noemt het “iekee-a”, laat daarbij die laatste a nauwelijks horen. Op een auto zag Andrew de naam in de Thaise taal en dat fonetisch terugvertaald in het Engels werd “Ickier”. De grap is, dat dit woord in het Engels “onaangenaam” of “ouderwets”betekent. “I” voor een naam betekent ook niet veel goeds in de Thaise taal, zodat IKEA iemand zou kunnen zijn, die KEA heet, maar een minder aangenaam persoon is.

Een lang verhaal is het geworden om uit te leggen, waarom een Thai in onze oren zo vaak “komische” uitspraken van de Engelse taal doet. Omgekeerd, ook een Thai kan wel eens lachen als iemand probeert een Thais woord goed uit te spreken. Lachen mag, als het maar met respect voor ieders tongval gebeurt en niet als spraakgebrek wordt betiteld.

Taal? Het blijft altijd boeien! Ik verbaas mij nog altijd als ik twee vreemde mensen bij elkaar zie, die allerlei geluiden naar elkaar uitbraken. De één praat en de ander luistert en oh wonder, hij verstaat het ook nog! Een regelrecht wonder!

N.B. Voor dit artikel heb ik gebruik gemaakt van tekstgedeeltes uit het boek “Tongval” van Marc van Oostendorp, te vinden op Internet en het artikel van Andrew Biggs in de Bangkok Post van 4 december 2011

Frans is een trouwe lezer van Thailandblog, heeft Thais gestudeerd en spreekt dit met zijn vrouw en dochter. Om mensen wat meer over de Thaise taal te vertellen heeft hij twee artikelen geschreven, waarvan nu deel 1. 

Tonen

Geen enkele taal wordt monotoon uitgesproken, er is altijd wel een variatie in de toonhoogte of intonatie. Talen waarbij de woordbetekenis afhangt van de toonhoogte noemt men een toontaal. We kennen register-toontalen en contour-toontalen. Register-toontalen kennen een aantal vlakke tonen, die zich van elkaar in toonhoogte verschillen. Bij contour-toontalen heeft elke vorm zijn eigen toon (dalend, vlak, stijgend, dalend en weer stijgend enz.), maar er zijn ook toonhoogteverschillen mogelijk van eenzelfde contour.

Het Thai behoort samen met andere soorten oosterse talen tot de contour-toontalen. In het Thai kent de vlakke contour drie toonhoogten. De Thaise taal kent vijf tonen :laag, midden hoog, stijgend en dalend. De hoge, midden en lage tonen zijn min of meer vlak. In het Thai heeft elke lettergreep één van de vijf tonen. Een woord dat uit meerdere lettergrepen bestaat heeft dus even zoveel tonen, die natuurlijk niet gelijk hoeven te zijn. In onze fonetische weergave van het Thai gebruiken we streepjes voor de lettergreep om de toon aan te geven.

De volgorde in deze tabel is niet zomaar gekozen, maar is de volgorde die ook in Thailand wordt gehanteerd bij de opsomming van de tonen. Het Thaise schrift is geheel ingericht op het gebruik van tonen. Woorden die alleen in toon verschillen, worden toch anders geschreven.

Medeklinkers aan het begin van een woord

Enkelvoudige medeklinkers

In het Thai komen de volgende begin medeklinkers voor

k        k-klank                            ng      ng-klank  (als in koning)

p        ongeaspireerde p       l

t        ongeaspireerde t       r        korte r-klank

d                                    s

b                                    h

kh      geaspireerde k          w       bilabiale w

ph      geaspireerde p          j

th       geaspireerde t          tj        als de tj in tjalk of dj in vodje

m                                   ch      als ch in change

n                                    ?        abrupt begin of eind van een klinker

Een medeklinker is geaspireerd als achter de klank een luchtstroom volgt. In de fonetische weergave geven we dit aan met een h achter de medeklinker. Het gaat hier om de medeklinkers k,p en t; geaspireerd dus kh, ph en th. Het Nederlands ken veelal ongeaspireerde k,p en  t klanken, maar in dialecten in noordoost Nederland komen wel degelijk geaspireerde vormen voor. De Engelse taal aspireert veel vaker (tea, push enz.)

Het Thai kent geaspireerde en niet geaspireerde medeklinkers naast elkaar. Dit verschil is net zo belangrijk als het verschil tussen de ‘d’ en ‘t’ in onze taal. Voor ons krijgt het woord dak een geheel andere betekenis als we het uitspreken met een ‘t’ in plaats van een ‘d’ (tak dus). Overigens kent het Thai ook het verschil tussen ‘d’ en ‘t’. In het Engels zal men u wel verstaan als u hier en daar wat ongeaspireerde p’s gebruikt waar ze eigenlijk geaspireerd moeten zijn. In het Thai liggen de misverstanden voor het oprapen als u slordig met dit gegeven omspringt.

De ‘ch’ kan men in het Thai beschouwen als de geaspireerde versie van de ‘tj’. De ‘ng’ aan het begin van een woord kennen we niet in onze taal. Met enige oefening is deze beginklank wel te leren. Thaise sprekers spreken de ‘r’ vaak uit als ‘l’. Als het al een r-klank is, is het een korte roffel van de tongpunt..

Dubbele medeklinkers

Het Thai kent slechts een klein aantal medeklinker clusters (groepen van medeklinkers die zonder tussenkomst van een klinker achter elkaar worden uitgesproken). Deze clusters staan altijd aan het begin van een lettergreep, nooit aan het eind. De eerste letter is altijd een k,p of t, waarbij de k en p ook geaspireerd kunnen zijn. De tweede letter is  een r, l of w. Niet alle combinaties komen voor, zoals in de volgende tabel te zien is.

kr       ongeaspireerde k met korte r          pl       ongeaspireerde p met l

kl       ongeaspireerde k met l                           pr       ongeaspireerde p met korte r

kw      ongeaspireerde k met w                 phl      geaspireerde p met l

khr     geaspireerde k met korte r             phr     geaspireerde p met korte r

khl      geaspireerde k met l                     tr       ongeaspireerde t met korte r

khw    geaspireerde k met w

Opmerking:  Thaise sprekers zijn nogal slordig met het uitspreken van clusters, soms verdwijnt de tweede letter of wordt de tweede r als l uitgesproken.

Eind medeklinkers

Op het eind van een woord of lettergreep hebben we de volgende mogelijkheden:

1. Klinker
2. Abrupt afgebroken klinker (klinker met glottal stop))
3. Half medeklinker; j of w
4. M, n, ng (neusklank of nasaal)
5. K,p of t (plofklank)

In het geval van een meerlettergrepig woord verdwijnen bij normale spraak de glottal stops binnen het woord. Geval 2 geldt dus alleen voor woordeinden.

De wijze waarop men een k, p of t aan het einde van een woord in het Thai uitspreekt verschilt essentieel van de Nederlandse uitspraak. De k, p of t zijn zogenaamde occlusieven. Ze worden gevormd door de luchtstroom tijdelijk af te sluiten. De wijze van afsluiten is bepalend voor de klank. Zo wordt de p gevormd door het sluiten van de lippen, bij de t wordt de luchtstroom met de tongpunt en tanden geblokkeerd, de k wordt gevormd door het middengedeelte van de tong tegen het verhemelte te drukken.

Om de Thaise taal te leren kennen gebruiken we het woordje hopman. De uitspraak van de ‘p’ in hopman kan op twee manieren, n.l.:

1. Het woordje hop gevolgd door het woordje man. Hierbij komen na de uitspraak van de ‘p’ de lippen tijdelijk van elkaar om vervolgens weer te sluiten bij de vorming van de ‘m’.
2. Bij de tweede uitspraak blijven de lippen tussen de ‘p’ en de ‘m’ op elkaar. Bij de uitspraak van de ‘p’ sluiten de lippen zich, gaan niet meer open, de ‘m’ wordt gevormd en pas bij de ‘a’ gaan de lippen weer van elkaar.

Deze laatste manier wordt in Thailand voor de ‘k’, ‘p’ en de ‘t’ als eindmedeklinker gebruikt. Dit verschilt zo van onze uitspraak, dat een Nederlands oor deze eindmedeklinker soms helemaal niet hoort. Voor ons klinkt het alsof de medeklinker maar half af is, de bevrijdende luchtstroom aan het einde ontbreekt.

In de fonetiek maakt men ook onderscheid tussen deze twee manieren van uitspraak. Voor het Nederlands worden de occlusieven op het eind van een woord losgelaten. De fonetische weergave van het woord kat is kath. De ‘h’ op het einde geeft de vrijgekomen luchtstroom weer. Het Thai kent geen losgelaten eindocclusieven. De Thaise uitspraak van het woord kat is fonetisch kat.

Klinkers

Het Thai kent van veel zuivere klinkers een lange en een korte versie. De lange versie duurt ongeveer twee keer zo lang als de korte. Een overzicht van de lange en korte klinkers:

o              korte o-klank

oo            lange o-klank als in loom

oh            korte oh klank als in ochtend, maar dan wat langer

oh?           Lange oh, maar abrupt afgebroken

i               korte ie-klank als in Piet, maar dan korter

ie             lange ie-klank als in zien

oe            korte oe-klank als in doek

oe:           lange oe-klank als in boer

u              korte u-klank; een u met een breed getrokken mond

uu            lange u-klank; een uu met een breed getrokken mond

e              korte ee-klank

ee            lange ee-klank als in been

ae            lange ae-klank als in misère

eu            lange eu-klank als in de, maar dan langer

Naar zuivere klinkers zijn meerklanken; de klinkerklanken lopen vloeiend in elkaar over.

Woordherkenning

De woordherkenning in het Thai leunt zwaar op de klinker en de toon. De Thaise wijze van woordherkenning werkt dan ook anders dan onze manier. Voor ons zijn medeklinkerclusters aan het begin en eind van een lettergreep belangrijke criteria. Bij het Thai luistert men veel meer naar de klinker en de toon. Dit is al te horen wanneer u sommige Thai Engels hoort praten. Vaak ontaarden ingewikkelde woordeinden of medeklinkerclusters in een enkele medeklinker (against wordt againt of again) Mijn naam Frans wordt in het Thai als Fan uitgesproken.

In het Thai geldt dat verwaarlozing van medeklinkerclusters voor Thaise sprekers veel minder verwarring geeft dan wanneer dit bijvoorbeeld in het Nederlands gedaan zou worden.

(bron L.J.M. van Moergestel)

Ruim een jaar heeft mijn vrouw erover gedaan om de verplichte inburgeringcursus te doen. Om het minimumniveau A2 te halen zodat ze in Nederland mag blijven. Twee dagen per week naar school, drie uur per ochtend. Huiswerk maken en niet te vergeten de portfolio met bewijzen samenstellen. Examen gedaan, geslaagd, feest. Maar wat blijkt nu? Ze heeft helemaal het minimumniveau A2 niet…

Al voor dat mijn vrouw het centrale examen van de inburgering deed hadden we al besloten dat ze zou doorgaan met leren. En dan specifiek de Nederlandse Taal. Want zoals het instituut waar mijn vrouw de inburgeringcursus heeft gevolgd zelf stelde ‘daar doen we hier niet zo heel veel aan . Een of twee lesjes’.

Mijn vrouw spreekt dan ook op zijn best het Nederlands van een zevenjarige. En dat is niet genoeg om in onze samenleving je staande te houden. De banen liggen dan niet voor het oprapen. Je kunt gaan schoonmaken bij een groot bedrijf. Of in een Thais restaurant gaan werken in de bediening of in de keuken. Zelf een zaak beginnen is vrijwel ook onmogelijk, want om alle benodigde vergunningen aan te vragen en te snappen moet je toch een aardig woordje Nederlands spreken. De keus is met A2 niveau dus erg beperkt.

Zoals gezegd, A2 is het minimumniveau om in Nederland te mogen blijven. Vandaar kun je doorleren naar B1 of B2. Dan doe je het staatsexamen Nederlands. En je kunt dan ook nog naar C2 of C1. Dan ben je het Nederlands echt machtig. Met mijn vrouw heb ik afgesproken dat ze probeert zo ver mogelijk te komen. Ondertussen zou ik over haar schouder meekijken, wie weet leer ik er ook nog wat van.

Dus ging ik mijn licht opsteken bij het gerenommeerde Talen Instituut Eindhoven (STE). Via de mail waarschuwde men mij al dat mijn vrouw vermoedelijk niet het gewenste A2 niveau zou hebben.  ‘Dat gebeurt vaker, de inburgering is vooral geënt op spreken. De scholen hebben nauwelijks oog voor grammatica’, stelde STE. Dus moest er een test worden afgelegd, om het niveau van mijn vrouw vast te stellen.

Zo´n test duurt normaal gesproken anderhalf uur. Er wordt tijdje met je gesproken en je moet wat schrijfoefeningen doen. Mijn vrouw deed er maar liefst 2,5 uur over en kwam met hoofdpijn de school uitlopen.  De uitslag was dan ook geen enkele verrassing.  STE adviseerde 30 uur één op één bijles om het A2 niveau wel te halen. Daarna zou ze pas de groepslessen voor B1 mee kunnen draaien.

U raad het al, privéreizen zijn niet goedkoop, ik kreeg een aardig gepeperde rekening op de deurmat. Alleen al voor de dertig uur bijles betaal je 2500 euro. Daar kun je toch erg leuke dingen voor doen in het land van de eeuwige glimlach. En dan te beseffen dat de verplichte inburgering 4000 euro kost. Vrijwel geheel door de staat gefinancierd, maar ik vraag met toch af of dat niet anders geregeld moet worden. Zodat mensen die de inburgering hebben voltooid ook werkelijk het niveau hebben dat van ze van te voren is beloofd.

Kortom, sinds kort zit mijn vrouw weer twee keer per week in de schoolbanken. En dit keer heeft ze er wel lol in, want ze voelt dat ze dit voor haarzelf doet. En niet om een verblijfspapiertje te krijgen. En… ze ziet dat het werkt. Haar Nederlands gaat met sprongen vooruit.

Soms is het wat lastig, maar eigenlijk kun je overal wel uit de voeten met wat steenkolenengels. En zolang een Franstalige nog aan je kan verdienen wil zelfs die nog wel wat moeite doen om met je te communiceren. Maar verder hoor ik lokalen vooral graag in de eigen taal met elkaar praten. Spaans klinkt prachtig, Italiaans is bijna operamuziek. In het Duits klinkt zelfs een liefdesbekentenis nog agressief en Russen …ja, die Russen. En toch, de allermooiste ‘taal’ vind ik het Nederlands van onze buurtjes, de Vlamingen. Van mij zou het Vlaams vanaf morgen de wereldtaal mogen zijn.

Prachtige woorden die de lading zoveel meer dekken dan het saaie Nederlands van ons. Geen pensioen, maar rustgeld. En wie er ooit op het onzalige idee is gekomen om een loopneus een neusverkoudheid te noemen moet ook even bij onze Zuiderburen gaan luisteren. Allez! Dat is gewoon unnen snotvalling hé. Snap dat dan!

En wat te denken van de Thaise taal? Ondanks de verschillen in lengte en hoogte van toon blijft de taal vlak, kort en afhankelijk van de discussie soms snauwerig. Ga maar eens naar een discotheek of nog erger naar een karaoke tent. Maak je ook maar heel snel uit de voeten als een Thai naar de microfoon grijpt om zijn ‘zangkunst’ te laten horen. Er komt geen eind aan dat monotone gejank. De begeleidende akkoorden van de muziek klinken daarbij eerder slaapverwekkend dan vrolijk.

Het allermooiste van het Vlaams is dat zachte dat lieve. Verslagen van de grootste rampen klinken toch nog heel anders dan in het Duits bijvoorbeeld. Ik zou alleen al voor de taal in Vlaanderen willen wonen

Toch woont inmiddels een groot aantal Vlamingen in Thailand. Zij zouden de daar verblijvende Ollanders het Vlaams moeten bijbrengen. Gezamenlijk zouden zij een voortrekkersrol kunnen vervullen om het Vlaams in Thailand te propageren. Het zou allemaal veel amusanter worden. De à go-go tenten bouwen we om tot gezellige stamineekes, compleet met orgel en accordeon. In dat sfeertje kunnen de bargirls met de geel- en roodhemden samen in de rondte dansen. Voormalig premier Thaksin mag naar Thailand terugkeren en schenkt onvoorwaardelijk – uit grote dankbaarheid – zijn gehele vermogen aan goede doelen. Het land zal er wel bij varen. Broederschap alom in Thailand.

Verantwoording:

Iedereen kent ze wel de huis-aan-huisbladen die overal in de brievenbussen glijden en waar je geen cent voor hoeft te betalen. Wekelijks valt in de Bommelerwaard het blad ‘Het Kontakt’ ook in mijn bus. Mijn eerste aandacht gaat altijd uit naar een column geschreven door Anton Kuijntjes. Voor dit verhaal heb ik, met zijn toestemming, een gedeelte uit één van zijn columns overgenomen en met een Thai sausje overgoten.

In a Bangkok temple:

• IT IS FORBIDDEN TO ENTER A WOMAN, EVEN A FOREIGNER, IF DRESSED AS A MAN.

Cocktail lounge, Phuket:

• LADIES ARE REQUESTED NOT TO HAVE CHILDREN IN THE BAR.

Doctors office, Bangkok:

• SPECIALIST IN WOMEN AND OTHER DISEASES.

Dry cleaners, Bangkok:

• DROP YOUR TROUSERS HERE FOR THE BEST RESULTS.

In a Chiang Mai restaurant:

• CUSTOMERS WHO FIND OUR WAITRESSES RUDE OUGHT TO SEE THE MANAGER.

On the main road to Bangkok, leaving Petchaburi.

• TAKE NOTICE: WHEN THIS SIGN IS UNDER WATER, THIS ROAD IS IMPASSABLE.

On a poster at Hua Hin:

• ARE YOU AN ADULT THAT CANNOT READ? IF SO WE CAN HELP.

In a City restaurant:

• OPEN SEVEN DAYS A WEEK AND WEEKENDS.

In a cemetery Pattaya:

• PERSONS ARE PROHIBITED FROM PICKING FLOWERS FROM ANY BUT THEIR OWN GRAVES .

Pranburi hotel’s rules and regulations:

• GUESTS ARE REQUESTED NOT TO SMOKE OR DO OTHER DISGUSTING BEHAVIOURS IN BED.

On the menu of a Bangkok restaurant:

• OUR WINES LEAVE YOU NOTHING TO HOPE FOR.

In a Go Go bar:

• SPECIAL COCKTAILS FOR THE LADIES WITH NUTS.

Hotel, Hilton:

• THE FLATTENING OF UNDERWEAR WITH PLEASURE IS THE JOB OF THE CHAMBERMAID.

Hotel, Hilton:

• YOU ARE INVITED TO TAKE ADVANTAGE OF THE CHAMBERMAID.

In the lobby of a Pattaya hotel across from a Russian Orthodox monastery:

• YOU ARE WELCOME TO VISIT THE CEMETERY WHERE FAMOUS RUSSIAN AND SOVIET COMPOSERS, ARTISTS AND WRITERS ARE BURIED DAILY EXCEPT THURSDAY..

A sign posted in Korat:

• IT IS STRICTLY FORBIDDEN ON OUR BLACK FOREST CAMPING SITE THAT PEOPLE OF DIFFERENT SEX, FOR INSTANCE, MEN AND WOMEN, LIVE TOGETHER IN ONE TENT UNLESS THEY ARE MARRIED WITH EACH OTHER FOR THIS PURPOSE.

Hotel, Koh Samui:

• BECAUSE OF THE IMPROPRIETY OF ENTERTAINING GUESTS OF THE OPPOSITE SEX IN THE BEDROOM, IT IS SUGGESTED THAT THE LOBBY BE USED FOR THIS PURPOSE.

Advertisement for donkey rides, Thailand:

• WOULD YOU LIKE TO RIDE ON YOUR OWN ASS?

Airline ticket office, Ubon Ratchatani:

• WE TAKE YOUR BAGS AND SEND THEM IN ALL DIRECTIONS.

A laundry in Pattaya:

• LADIES, LEAVE YOUR CLOTHES HERE AND SPEND THE AFTERNOON HAVING A GOOD TIME

Svasti, die zichzelf een geschiedenis- en taalfreak noemt, legt uit dat het woord farang in het geheel niet beledigend of negatief is. Volgens de meest waarschijnlijke theorie leenden de Thais uit het Persisch het woord farangi, dat gebruikt werd om er Europeanen en niet-moslims mee aan te duiden. Ook de westgermaanse stam Franken ontleende in de vroege Middeleeuwen zijn naam eraan, waar Frankrijk weer zijn naam vandaan heeft.

Omdat Thais de gewoonte hebben buitenlandse woorden, die moeilijk zijn uit te spreken, te simplificeren of er een eigen draai aan te geven, maakten ze er farang van.

‘Ik ben van mening”, schrijft mevrouw Pichaya (Thais gebruiken de voornaam), ‘dat het woord farang, gebruikt om buitenlanders mee aan te duiden, niets te maken heeft met het woord farang dat guavevrucht betekent.’ Ter vergelijking noemt ze het Engelse woord patient dat zowel patiënt als geduldig betekent.

Alleen wanneer farang wordt gecombineerd met khi nok (vogelpoep) heeft het een beledigende connotatie. Daarmee wordt een onbetrouwbare buitenlander bedoeld.

(Bron: Bangkok Post, 28 juli 2011)

Dickvanderlugt.nl

Gelukkig voor de vakantieganger staan bepaalde aanduidingen, naast de Thaise taal, tegenwoordig steeds vaker in voor de toerist begrijpelijk bewoordingen aangegeven. Dat die vertalingen niet altijd foutloos zijn heeft toch ook een bepaalde charme en een beetje inventiviteit mag van de gemiddelde reiziger wel worden verwacht. Sommige vertalingen hebben zelfs iets aandoenlijks en kunnen inwendig de lachspieren activeren. Een aardige onlangs in Chiang Mai gezien: ‘Food Massage’.

En wat te denken van een tasje, en voor alle eerlijkheid het was van Chinese makelei, voorzien van een keurig metalen plaatje met ondermeer het opschrift: ‘100%  Original Concert’. Het mag als muziek in de oren klinken, maar men zal beslist ‘Concept’ hebben bedoeld. Een van de alleraardigste trof ik op een hotelkamer aan, waar op de spiegel op de badkamer een sticker was bevestigd met de tekst: ‘Please make use of the housemaid’. Daarbij kan ik met de hand op mijn hart bezweren dat het beslist geen derderangs of obscuur onderkomen was, maar een respectabel, weliswaar geen groots internationaal hotel.

Thais spreken

De genoemde voorbeelden zijn echt niet denigrerend bedoeld, want zelf heb ik in de Thaise taal de plank al heel wat keren behoorlijk misgeslagen. Nadat ik mijn eerste Thaise lessen had gevolgd wilde ik die uiteraard snel in praktijk brengen. Bij mijn eerste poging om in het Thais te vragen waar het toilet (hong nam) was, vroeg ik letterlijk waar ik kon douchen (ab nam). Nadat het betreffende dienstertje mij vol onbegrip aankeek kon ik mijn fout gelukkig snel herstellen.

En wat te denken van die bepaalde gelegenheid, die ik vaak bezocht en waar Khun Surasak achter de piano de zangeressen begeleidde. We kenden elkaar redelijk en telkens als hij mij zag en even pauzeerde kwam Surasak naar mij toe om met de bekende ‘Wai’ mij te begroeten. Grammaticaal mag de Thaise taal wellicht niet zo moeilijk zijn, maar qua uitspraak breekt het toch velen de nek. En als beginner wil je toch heel wat woordjes leren en in je geheugen prenten.

Khun Surasak zal niet geweten hebben wat hem overkwam toen ik hem eveneens met een ‘Wai’ begroette en zijn groet beantwoordde met: “Sawasdee kap Khun Torasap ( Mijnheer Telefoon). En wat te denken van die keer dat ik op een Thaise bruiloft was uitgenodigd en de vader van de bruid mij vroeg of ik het gezellig vond. Mijn antwoord luidde; “sunak mak mak”, oftewel “er zijn heel veel honden”. In dit geval verwisselde ik de woorden ‘sunak’ (hond) met ‘sanuk’ (plezier).

Nooit meer zal ik meesmuilend of lachwekkend oordelen over vertalingen, want het aantal malen dat men getracht heeft mij het verschil in uitspraak tussen rijst, het getal negen, de kleur wit en kom binnen, uit te leggen is niet te beschrijven. De Thais moeten een intelligent volk zijn, zeker als je daarbij nog de schrijfwijze in ogenschouw neemt. Westerlingen leren dat nooit!

Hoewel het me wel lukt om af en toe een zinnig verhaaltje op papier te krijgen, heb ik altijd ruzie met de ‘d’ en ‘dt’ en ander taalgeneuzel. Vergeef me daarom mijn fouten in mijn postings. Laten we het houden op een combinatie van dyslectie, desinteresse en ongebruikt schoolgeld. Ik denk dat ik teveel was afgeleid door mijn lerares Nederlands, met haar lage decolleté en prettig voorkomen. Als puber kan je daar erg van in de war raken.

Tenglish

De Engelse taal is wat dat betreft een verademing. Rechttoe rechtaan en geen tientallen onbegrijpelijke regeltjes. De Thai zullen er net zo over denken. Maar zelfs het ‘gemakkelijke’ Engels kan volgens de Thai nog gemakkelijker. En zo is het ‘Tenglish’ ontstaan.

In de Thaise taal is er geen ruimte voor verleden tijd of meervoud. Ook de zelfstandige naamwoorden (mannelijk, vrouwelijk of onzijdig) en de lidwoorden hebben ze maar geschrapt. Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Dit zorgt ervoor dat Thai ook een eigen ‘soort van’ Engels spreken die altijd kostelijk is om aan te horen. Zo kan een zin die begint met  “Him say” gaan over een man of een vrouw. Het kan iemand zijn die nu wat zegt of in het verleden ooit wat gezegd heeft.

Cursus Engels

Ook laten de Thai vaak woorden weg die zij niet belangrijk vinden. En zo is in de ogen van mijn Thaise vriendin de perfecte Engelse zin geboren: “Him say, yesterday go shopping.”
Wanneer ik dan voorzichtig vertel dat ik haar niet goed begrijp, schudt ze haar hoofd. Vervolgens krijg ik dan te horen dat ik maar eens een cursus Engels moet gaan volgen. Ik schiet dan in de lach.

Voor de liefhebbers heb ik nog wat Tenglish opgesnord:

• I go Bangkok
• Life, it not fun
• He go already

En nog meer English / Tenglish
I have been there / I go there already one time
I will see you there / I see you there later
I had thought about you / Before, I think about you already (?)
A man has gone to the toilet / Man go toilet
There are mice / Many mouse is there

Voel je vrij om te reageren met jouw Tenglish ervaringen.

Elke taal heeft zo zijn eigen uitdrukkingen, die vaak voor een buitenlander onbegrijpelijk zijn. Natuurlijk, je kunt het het vertalen, maar de vraag is dan of het begrepen wordt. Vertaal “een appeltje voor de dorst” maar eens letterlijk in het Thais en je zult wel degelijk moeten uitleggen wat het betekent.

Ook de Thaise taal heeft dergelijke wijsheden, ik vond er een aantal op Internet en ik vond ze interessant genoeg om ze over te nemen. Nee, ik spreek geen Thais, kom niet verder dan Mai pen rai en Krab khun krab, maar gelukkig stonden er Engelse en soms Duitse vertalingen bij. Ik heb ze zo goed als mogelijk in het Nederlands vertaald.

• ความอิจฉาริษยา คือ การดูถูกตัวเอง
• Wie jaloers is op een ander, verlaagt zichzelf

• ไม่มีนกตัวใดบินสูงเกินไป ถ้ามันบินด้วยปีกของมันเอง
• Op eigen vleugels vliegt geen vogel te hoog

• ถ้าคุณลงมือทำในสิ่งที่คุณสนใจ อยู่เสมออย่างน้อยจะมีคนคนหนึ่งที่พอใจ
• Als je altijd doet waar je plezier in hebt, dan is er tenminste één iemand tevreden

• ศิลปะของการใช้ชีวิต ดูเหมือนมวยปล้ำมากกว่าการเต้นรำ
• De kunst van het leven lijkt meer op worstelen dan op dansen.

• ความสำเร็จของคนก็คือ การได้ตื่่นนอนตอนเช้า เข้านอนตอนกลางคืน และระหว่างวันก็ได้ทำในสิ่งที่อยากทำ
• Een man is succesvol als hij ’s morgens opstaat en ’s avonds naar bed gaat en daar tussendoor doet wat hij wil.

• ไม่มีอะไรเรียนรู้ได้ง่ายเท่ากับประสบการณ์ และไม่มีอะไรยากเท่ากับการนำประสบการณ์มาปรับใช้
• Niets is eenvoudiger aan te leren dan ervaring en niets is moeilijker om het goed toe te passen.

• เวลาคือเหรียญในชีวิต เป็นเหรียญเพียงเหรียญเดียวที่คุณมี และคุณเพียงเท่านั้นที่เป็นผู้ตัดสินใจ ว่าจะใช้จ่ายเหรียญนั้นอย่างไร ระวังอย่าให้คนอื่นมาใช้แทนคุณก็แล้วกัน
• Tijd is het muntje van je leven. Het is het enige muntje, dat je hebt en alleen jij kunt bepalen hoe het gebruikt wordt. Waak er voor, dat anderen het voor je bepalen.

• จงลืมช่วงเวลาที่คุณทุกข์โศกไปเสีย แต่อย่างลืมว่ามันได้สอนอะไรคุณบ้าง
• Vergeet de tijden van je zorgen, maar vergeet nooit wat je er van hebt geleerd.

• ความไม่แน่นอนและการคาดหวังคือรสชาติของชีวิต ความมั่นคงปลอดภัยต่างหากที่จืดชืด
• Onzekerheid en verwachting behoren tot de goede dingen van het leven. Veiligheid is saai en smakeloos.

• ผมรู้ว่าเสียงหัวเราะทำอะไรได้บ้าง มันสามารถเปลี่ยนน้ำตาแห่งความทนทุกข์ให้กลายเป็นสิ่งที่ทนได้ กระทั่งกลายเป็นความหวังได้ด้วย
• Ik heb gezien wat een lach kan doen: het kan kwellende tranen veranderen in iets dragelijks, zelfs hoopgevends.

• อารมณ์ขันคือสัญชาตญาณในการล้อเล่นกับความเจ็บปวด
• Humor is het middel om pijn speels te dragen.

• หนุ่มสาวรู้จักกฏเกณฑ์ แต่คนแก่รู้จักข้อยกเว้น
• De jonge man kent de regels, maar de oude man kent de uitzonderingen.

• เพื่อนแท้จะไม่เข้ามายุ่งในเส้นทางของคุณ ถ้าหากคุณไม่ได้เดินในทางที่ต่ำลงๆ
• Een goede vriend staat je nooit in de weg, tenzij jij onderuit gaat.

Uiteraard kent de Thaise taal veel meer spreekwoorden, gezegdes en wijsheden en voor aanvulling van bovenstaande houd ik mij aanbevolen.